mahapavarana

วันมหาปวารณา สังฆกรรมสำคัญในวันออกพรรษา

วันออกพรรษา พระสงฆ์จะทำสังฆกรรมใหญ่อย่างหนึ่งคือ มหาปวารณา เป็นการเปิดโอกาสให้ภิกษุว่ากล่าวตักเตือนซึ่งกันและกันได้

วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี เป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา คือ วันออกพรรษา เป็นการสิ้นสุดระยะเวลาการจำพรรษา หรือออกจากการอยู่ประจำที่วัดในช่วงฤดูฝนตลอด 3 เดือนของพระสงฆ์

โดยวันออกพรรษา ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี ซึ่งเรียกอีกอย่างว่า “วันมหาปวารณา” คำว่า “ปวารณา” แปลว่า อนุญาตหรือยอมให้

เนื่องจากในระหว่างที่เข้าพรรษาอยู่ด้วยกัน พระสงฆ์ บางรูปอาจมีข้อบกพร่องที่ต้องแก้ไข และการให้ผู้อื่นว่ากล่าวตักเตือนก็จะทำให้รู้ข้อบกพร่องของตน

อีกทั้งยังเปิดโอกาสให้ถามข้อสงสัยซึ่งกันและกันได้ พระผู้ใหญ่ก็กล่าวตักเตือนพระผู้น้อยได้ และพระผู้มีอาวุโสน้อย ก็สามารถชี้แนะถึงข้อไม่ดีของพระผู้ใหญ่ได้เช่นกัน เพื่อไม่ให้พระผู้มีอาวุโสมากกว่าสำคัญตนผิด คิดว่าท่านทำอะไรแล้วถูกไปหมดทุกอย่าง

ทั้งยังเพื่อเป็นเครื่องมือชี้ให้เห็นวิธีการคอยสังวร คือ ตามระวัง ไม่ประมาท ไม่ยอมให้ความเลวร้ายเกิดขึ้นได้ ไม่ว่าจะอยู่ในเทศกาลเข้าพรรษาหรือออกพรรษา พระท่านจะประพฤติดี ปฏิบัติชอบ ตามระบอบของพระธรรมวินัยอยู่ตลอดเวลา

“สังฆัมภันเต ปะวาเรมิ ทิฎเฐนะ วา สุเตนะ วาปะริสังกายะ วา วะทันตุ มัง อายัสมันโต อะนุกัมปัง อุปาทายะ ปัสสันโต ปะฏิกกะริสสามิ”

 

คำกล่าว ปวารณา หมายความว่า ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ กระผมขอปวารณาต่อสงฆ์ ด้วยได้เห็นหรือได้ฟังก็ตาม ขอท่านทั้งหลายโปรดอนุเคราะห์ ว่ากล่าวตักเตือนกระผมด้วย เมื่อกระผมมองเห็นแล้ว จักประพฤติตัวเสียใหม่ให้ดี

ข้อสำคัญอีกสิ่งของพิธีในวันออกพรรษาคือ พระสงฆ์สามารถจาริกไปยังที่ต่างๆ ได้ สามารถค้างคืนที่อื่นได้ โดยไม่ผิดจากพระพุทธบัญญัติ คือ

– ไปไหนไม่ต้องบอกลา

– ไม่ต้องถือผ้าไตรครบชุด

– มีสิทธิ์รับลาภที่เกิดขึ้นได้

– มีโอกาสได้อนุโมทนากฐิน ที่จะสามารถขยายเวลาของอานิสงส์ออกไปอีก 4 เดือน