mahachat

เทศน์มหาชาติ บุญใหญ่ บุญหนัก หลังออกพรรษา

ใครอยากได้บุญแรง บุญหนัก บุญใหญ่ ต้องฟัง เทศน์มหาชาติ ให้จบภายในวันเดียว ฟังแล้วได้ตั๋วพิเศษเกิดในยุคพระศรีอาริยเมตตรัย ที่ว่ากันว่าสะดวกสบายดุจเมืองสวรรค์ ซึ่งพระศรีอาริยเมตตรัยหรือ พระศรีอาริย์ คือผู้ที่จะมาตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในอนาคต

เทศน์มหาชาติ เป็นประเพณีสำคัญที่นิยมทำกันหลัง วันออกพรรษา โดยมักจัดหลังงานกฐิน ซึ่งนิยมจัดกันวันขึ้น 8 ค่ำ หรือ แรม 8 ค่ำ เดือน 12 เพราะเป็นช่วงน้ำเริ่มลด ข้าวปลาอาหารบริบูรณ์ จึงเหมาะแก่การจัดงานทำบุญ สนุกสนาน รื่นเริง

ในปัจจุบันมักไม่กำหนดเดือนในการจัดงาน เพราะนิยมจัดเพื่อหาเงินเข้าวัด จึงมีปรากฏงานเทศน์มหาชาติตลอดปี โดยเฉพาะภาคอีสานนิยมทำกันในเดือน 4 เรียกว่า งานบุญพระเวส หรือ งานบุญผะเหวด ซึ่งเป็นช่วงเสร็จจากการทำบุญลานเอาข้าวเข้ายุ้ง ในภาคกลาง บางท้องถิ่นทำกันในเดือน 5 ต่อเดือน 6 ก็ได้

โดยการเทศน์มหาชาตินั้น มีอยู่ด้วยกันทั้งหมด 13 กัณฑ์ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ พระเวสสันดร อันเป็นพระชาติสุดท้ายของพระบรมโพธิสัตว์ ก่อนที่จะมาประสูติเป็นเจ้าชายสิทธัตถะ และออกบวชจนตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

งานบุญใหญ่ที่มีมาแต่โบราณ

วรรณคดีชิ้นสำคัญในสมัยอยุธยาคือ มหาชาติคำหลวง ซึ่งสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงโปรดฯ ให้ประชุมสงฆ์นักปราชญ์ราชบัณฑิตแปล และแต่งมหาชาติคำหลวงขึ้นเป็นภาษาไทย เมื่อ พ.ศ.๒๐๒๕ สำหรับสวดในพระราชพิธีเข้าพรรษา และสวดให้อุบาสกอุบาสิกาฟังระหว่างพรรษา

ในสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ 1 ได้ทรงสร้างพระที่นั่งทรงธรรม ด้วยพระราชประสงค์ให้เป็นที่ทรงธรรมในงานพิธีเทศน์มหาชาติ ซึ่งเป็นการรับประเพณีสืบเนื่องมาจากสมัยอยุธยา ทั้งยังทำกระจาดใหญ่บูชากัณฑ์เทศนาคราวหนึ่งด้วย

แม้พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ครั้งที่ทรงดำรงอยู่ในสมณเพศ ก็ทรงหัดเทศน์กัณฑ์มัทรี จนกลายเป็นธรรมเนียมให้พระราชโอรสถวายเทศน์มหาชาติในวังหลวง

เทศน์มหาชาติในท้องถิ่น

ประเพณีเทศน์มหาชาติที่ยิ่งใหญ่ที่สุดจัดขึ้นในเขตภาคอีสาน ถือเป็นงานบุญใหญ่ของปี เรียกว่า งานบุญพระเวส หรือ งานบุญผะเหวด จัดขึ้นราวๆ เดือน 4 โดยมีพิธีแห่พระเวสเข้าเมือง และพิธีแห่ข้าวพันก้อน เพื่อบูชาคาถาพัน

ภาคเหนือก็ให้ความสำคัญกับการเทศน์มหาชาติ เห็นได้จากการมีประเพณีสร้างหลาบเงินหรือแผ่นเงินแกะลาย แขวนห้อยรอบฉัตรถวายเป็นเครื่องขันธ์ตั้งธรรมหลวงในงานบุญเทศน์มหาชาติ แผ่นเงินเหล่านี้จะจำหลักเป็นรูปลวดลายต่างๆ

เทศน์มหาชาติไม่ได้เป็นประเพณีที่เคร่งขรึม หรือศักดิ์สิทธิ์เพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังเป็นความสนุกสนานและมีการละเล่นแทรกอยู่ เช่น พระที่เทศน์กัณฑ์ต่างๆ อาจจะ แหล่ เพื่อให้ผู้ฟังได้อรรถรส

ชาวบ้านในแถบภาคกลางมีการละเล่น มหาชาติทรงเครื่อง ขณะมีพิธีเทศน์มหาชาติ ซึ่งเป็นการละเล่นร้องโต้ตอบระหว่างแม่เพลง พ่อเพลง และพระสงฆ์ที่เสียงดี ซึ่งรับบทเป็นพระเวสสันดร พระนางมัทรี

วรรณกรรมเกี่ยวกับเรื่องมหาชาติ มีหลายสำนวน และหลายยุคสมัย ทั้งยังมีรูปแบบคำประพันธ์ที่หลากหลาย เช่น ภาคเหนือมีมหาชาติพายัพ เป็นภาษาล้านนา ภาคอีสานมี มหาชาติคำเฉียง ส่วนทางภาคใต้มี มหาชาติชาดกฉบับวัดมัชฌิมาวาส สงขลา เป็นต้น

และยังมีมหาชาติสำนวนต่างๆ อีกมากมายที่แต่งกันเองโดยอิสระ กระจายอยู่ตามหัวเมืองต่างๆ ประเพณีการฟังเทศน์มหาชาติจึงปรากฏในสังคมไทยทุกภูมิภาค และยังได้รับความนิยมทั่วทั้งประเทศ

เคลียร์คิวให้ว่าง เตรียมพร้อมรับบุญกันหนักๆ หลังจบงานกฐิน หวยไทยไทย อยากให้แฟนๆ ได้ไปร่วมพิธีเทศน์มหาชาติกันนะ