kashaypa

พระกัศยป บิดาแห่งเทวาและอสูร

เรามักได้ยินนาม พระกัศยปเทพบิดร หรือ พระกัศยป ในเรื่องราวของเทวาและอสูร รวมถึงเรื่องของ นาค และ ครุฑ เพราะพระกัศยป คือ บิดาของเหล่าเทวาและอสูร รวมถึงครุฑและนาค

บางตำราก็กล่าวว่า พระกัศยป เป็นบุตรของพระมริจิประชาบดีกับนางกาลา บางตำราว่าเป็นหนึ่งใน สัปตฤาษี หรือ ฤาษีรุ่นแรก 7 ตนของโลก ในคัมภีร์ศตปถพราหมณะ ระบุชื่อว่า 1.โคตม 2.ภัทรวาช 3.วิศวามิตร 4.ชมทัศนี 5.วศิษฐ์ 6.กัศยป และ 7.อัตริ

พระกัศยปเป็นหนึ่งในมหาฤษี หรือ ประชาบดี เพราะท่านเป็นผู้ให้กำเนิดมวลมนุษย์ เทพ อสูร นาค ครุฑ ปิศาจ จึงมีนามเรียกว่า พระกัศยปประชาบดี

ฉายา เทพบิดร เพราะทรงมีโอรสเป็นเทพหลายองค์ จึงส่งผลให้นางอทิติ ผู้เป็นชายาได้รับการขนานนามว่า เทพมารดา ชายาของพระกัศยปส่วนหนึ่งเป็นธิดาของพระทักษะประชาบดี บ้างว่ามี 8 คน บ้างว่ามี 13 คน คือ อทิติ, ทิติ, ทนุ, อริสตา, กัทรุ, วินตา, สุรสา, ศุรภี, ทามระ, โกรธศา, อิระ, วิศวา และ มุนี

อทิติ มารดาของเหล่าปวงเทพ โดยโอรสของนางอทิติมีคำว่า อาทิตย์ต่อท้ายชื่อ คือ

1. วรุณาทิตย์ หรือ พระวรุณ (พระพิรุณ)

2. มิตราทิตย์ หรือ มิตรา

3. อริยมนาทิตย์ หรือ อารยมัน

4. ภคาทิตย์ หรือ ราคา

5. องศาทิตย์ หรือ อันษะ (พระอัคนี พระเพลิง)

6. อินทราทิตย์ หรือ พระอินทร์ อินทรา

7. ธาตราทิตย์ หรือ ธาตรี

8. สุริยาทิตย์ หรือ พระอาทิตย์ บางตำราเรียก สาวิตรี

นอกจากนี้บางตำราก็ว่า ลูกของนางอทิติยังมี จันทรเทพ กามเทพ และยังเป็นมารดาของอวตารพระนารายณ์ ซึ่งมีรูปกายเป็นพราหมณ์เตี้ย นามว่า “วามนะ” หรือเป็นมารดาของอวตารพระคเนศร์นามว่า “ศรีมยุิกเรศวร”

ทิติ โอรสของพระกัศยปกับนางทิติ เป็นเหล่ายักษ์หรืออสูร เผ่าไทตยะ หรือแทตย์ มีลักษณะรูปร่างเช่นเหล่าเทวดา เคยครองสวรรค์ช่วงแรก ก่อนจะถูกพระอินทร์ขับไล่ เผ่าไทตยะที่โด่งดัง เช่น หิรัญยากษะ จากหิรัญยักษ์ม้วนแผ่นดิน และ-หิรัญยักศิปุ จากนารายณ์อวตาร ปางนรสิงห์

นอกจากนี้ยังมี ท้าวอันธกะ ซึ่งมี 1 พันมือ 1 พันเศียร 2 พันตา 2 พันขา ที่เคยขโมยต้นปาริชาติและกัลปพฤกษ์ ไม่ได้มีเพียงอสูร แต่โอรสของนางยังมีพระวายุ หรือพระพายอีกด้วย

ทนุ โอรสของนางทนุเป็นอสูรกลุ่มทานพ หรือทาวนะ มีลักษณะคล้ายกันกับเหล่าไทตยะ โดยทานพที่เป็นที่รู้จักคือ วฤตาสูร ซึ่งถูกพระอินทร์สังหารด้วยวัชระ หรือพระราหูนั่นเอง

กัทรุ หรือ กัทรู มารดาของเหล่านาค

วินตา : มารดาของครุฑ โดยนางวินตามีลูกคนคือ อรุณ ผู้เป็นสารถีให้แก่สุริยเทพ อีกองค์หนึ่งคือ ครุฑ

นอกจากนี้บางตำรายังกล่าวว่า พระกัศยปยังมีลูกกับนางอริษตาเป็นเหล่าคนธรรพ์ นางโกรธศาเป็นเผ่าปีศาจ หรือแม้แต่นางโคสุรภี แม่โคสารพัดนึกก็ยังเป็นภรรยาของพระกัศยป

ซึ่งเกิดจากพระอิศวรต้องการโคตัวผู้เป็นพาหนะ พระกัศยปจึงแปลงเป็นวัวตัวผู้เข้าสมพาสกับนางโคสุรภี จนให้กำเนิดโคตัวผู้นามว่า “นนทิ” ซึ่งต่อมาพระอิศวรก็รับไปเป็นพาหนะนั่นเอง